GENEMUIDEN - Hij woont nog maar pas in Genemuiden, maar aardt er al aardig: dominee Olie, de kersverse predikant voor hervormd Genemuiden, ontmoet bij de Genemuidenaren veel warmte en hartelijkheid. Zondag aan zondag betreedt hij met vreugde de kansel om als eerste hoorder het Woord door te geven aan andere hoorders. “Ik wil niet op een voetstuk staan.”

Door Pieter Beens

Voor de voorbereiding van zijn preken put Olie uit enkele tientallen meters aan boeken. “Nadat ik met eigen exegese ben bezig geweest,  lees ik tijdens de voorbereiding commentaren. Exegese vormt immers het raamwerk van de prediking.”
“Ik las ergens ‘als predikant mag je het Woord als eerste hoorder doorgeven aan andere hoorders’. Zo ervaar ik het ook. Dat vind ik mooi, want je mag dan de eerste ontdekkingsvreugde doorgeven. Daarom probeer ik in mijn preken ook de vertaalslag naar vandaag de dag maken. Die vertolking is een spannend iets. Je moet voortdurend bij jezelf nagaan of je zelf geen blinde vlekken hebt of een sta-in-de-weg vormt. Ook tijdens de voorbereiding moet je waken voor eenzijdigheid in het Bijbellezen.”
Voor input en hulp bij pastorale vraagstukken wendt de predikant zich niet alleen tot boeken, maar ook tot het internet. “Via internet is lang niet alles betrouwbaar, maar in voorkomende gevallen, zoals bijvoorbeeld wanneer een gemeentelid schizofrenie heeft, kun je op internet vast informatie over het onderwerp opzoeken. Daarna kun je gericht een boek over het onderwerp aanschaffen.

Manna voor één dag
Ondanks dat preken het hoofdbestanddeel van zijn arbeid vormt, waakt de pastor ervoor op de automatische piloot te vliegen. “Je bent in alles afhankelijk van de Heere. Kijk naar de profeten: iedere keer wanneer de Heere tot hen sprak, staat er ‘Toen geschiedde het woord’. Ze trokken niet zelf een laatje open. Hetzelfde geldt voor het volk Israël. De Heere God gaf geen manna voor een week. Israël moest elke dag opnieuw manna verzamelen.” Wat is de toepassing daarvan voor Olie zelf? “Als predikant moet ik zorgvuldig luisteren naar en graven en spitten in de Schrift. Daarom houd ik zelf veel van prekenseries. Dan komen ook de moeilijke stukken aan bod. Zo heb ik hier in Genemuiden pas een prekenserie over 1 Petrus gehouden. Toen de Doop hier bediend werd, was er een passende tekst aan de beurt, dat was wel mooi. Een paar weken later was het echter voorbereiding op het Heilige Avondmaal. De tekst die toen aan de beurt was, ging over het leven van mannen en vrouwen. Met die tekst kon ik echter niets, maar moet ik dan als dominee de juiste tekst kiezen? Ik heb toen toch over die tekst gepreekt. Je merkt dan dat zo’n onderwerp veel losmaakt binnen de gemeente.”

Creatief proces
“Het kiezen van de juiste tekst vind ik heel lastig. Wanneer moet een bepaald gevoel of een bepaalde tekst naar je toekomen? Ik ben er nuchter in: al de Schrift is van God ingegeven. Ik probeer wel een voortgaande lijn te hebben, want zo mag de hele Bijbel aan bod komen. Ik ben veel met de voorbereiding van een preek bezig: het begint met bidden, daarna komt een creatief proces en vervolgens het schrijven van de preek. Dat kost me heel veel tijd.”

Nood
Ruim voor hij een beroep naar Genemuiden ontving, bemerkte Olie dat Genemuiden zijn hart had. “De nood is me opgelegd. Ik heb altijd gezegd ‘Als Genemuiden op de stoep staat, kun je niet bedanken’. Ik volgde alle beroepen en op een donderdagavond belde ‘Genemuiden’ op. Kort daarop kon ik het beroep aannemen. Ik merkte daarbij ook dat ik werd losgemaakt van mijn oude gemeente, Zuilichem.”
“Het bevalt me best goed om hier in Genemuiden te wonen. Mijn vrouw en ik zijn er verwonderd over, we hebben ons plekje hier gevonden. Mijn vader was predikant in IJsselmuiden. Op zondag zie ik oud-klasgenoten in de gemeente zitten. Het is voor mij hier dan ook een feest van herkenning. Natuurlijk is het in het begin wennen. Toch is het bijzonder hoe snel dingen je eigen worden. Je merkt dat veel mensen je leren kennen. Ik ontmoet in Genemuiden veel hartelijkheid.”
“In Genemuiden gaat de helft van de mensen naar de kerk. Dat is ongelooflijk! We moeten echter wel oppassen voor een benauwd sfeertje. Het ‘ons’-gevoel kan ook wat klefs krijgen. We hebben de rand nodig om te beseffen dat we met beide benen in de tijd staan. Daarnaast willen wij ook niet boven de mensen staan. We zijn een gewoon gezin met gewone kinderen en moeten zelf ook van genade leven. Het is geen animal farm: alle dieren zijn gelijk, maar de varkens zijn iets gelijker.”

Artiest
Hoe is het om zelf uit een predikantsgezin te komen? Word je dan niet snel gezien als ‘de zoon van’? Olie ervaart dat niet zo. “Het heeft me een bepaalde nuchterheid gegeven. Ik wil als dominee niet op een voetstuk staan. Er zijn altijd mensen die met je uit eten willen, maar dat doet me niet zoveel. Ik word ook niet veel met mijn vader vergeleken en hoor niet zo vaak dat ik in mijn prediking op hem lijk. Als student vond ik het echter wel lastig. Mijn vader had preekgaven en ik merkte dat ik hem niet kan imiteren. Dat is ook niet eerlijk, want dan doe je een artiest na. Uiteindelijk heb ik gemerkt dat je, wanneer je de ruimte krijgt om je eigen spoor te kiezen, ontdekt dat je soms heel dicht bij elkaar staat. Je hebt de Bijbel om mee aan de slag te gaan. Dát is de Bron. Het enige oordeel dat voor mij telt is of ik getrouw ben in het Woord van mijn Heere en Zaligmaker.”

Oude typetjes
“Dat Woord moet het doen. Gelukkig bemerk ik geestelijke herkenning. Je merkt aan mensen dat ze de preek de week mee in nemen. Je merkt 'er gebeurt hier wat'. Dat is het geheim van de Heilige Geest. Soms word ik op de kansel aangeraakt. Dan is er opening. Ik mag dan met heel veel vrijmoedigheid en blijdschap het Woord verkondigen.”
“Ik hoop op en bid om vrucht. Ik zou dat graag willen zien in de gemeente, maar daar hoef ik me niet druk om te maken. Gooi het Woord er maar in, dan geeft de Heere vrucht. Van Hem mag je altijd vrucht verwachten. Kijk eens naar Jeremia: hij is in de Woordverkondiging trouw gebleven, maar ging er zelf aan onderdoor. En ook Jezus Zelf vroeg zijn discipelen of ze ook niet weg wilden gaan. We leven niet in een vrolijke tijd. Er is veel geloofsafval. Daar zit ernst in. Dat mag je de gemeente voorhouden, maar je mag ook zegen ervaren op de prediking. Niet dat het om het aantal bekeerlingen op zich gaat. Dan krijg je dat welvaartsevangelie uit Amerika. Daarbij gaat het om de korte termijn, maar de gevolgen die daarna komen, zijn alleen maar schadelijk.”
“Pas las ik het boek ‘Marginaal en Missionair’. Dat heeft me aan het denken gezet. Ik kan zorgen dat we met de oudejaarsdienst helemaal vol zitten en dubbele diensten hebben. Daarvoor hoef ik iedere bezoeker alleen maar een gratis oudejaarslot aan te bieden. Het tekent hoe druk we zijn met de aardse dingen. Voor bekering en zaligheid door Jezus Christus zijn we echter niet uit bed te branden. Aan de andere kant zijn Zacharias, Elizabeth, Jozef en Maria niet alleen oude typetjes. Ik geloof dat ze er in Genemuiden ook nog zijn!”